Như M.Gorki đã nói, Văn học chính là nhân học. Văn học ra đời như một trong những lĩnh vực nghệ thuật giúp chúng ta có những trải nghiệm sâu sắc hơn trong cuộc đời này. Hơn hết, nó là một hình thức truyền tải những suy nghĩ, tư tưởng, đạo lý của con người.

Bạn đang xem: Đặc điểm của ngôn ngữ văn học


1. Đối tượng, chức năng của văn học2. Hình tượng văn học, nhân vật văn học3. Ngôn ngữ trong văn học4. Đề tài, chủ đề và kết cấu trong văn học

1. Đối tượng, chức năng của văn học

1.1. Đối tượng

Đối tượng của văn học, nó chính là hiện thực khách quan, là đời sống xã hội. Trong những hiện tượng muôn màu muôn vẻ của hiện thực khách quan thì vẫn có một đối tượng mà văn học nghệ thuật đặc biệt quan tâm hơn cả chính là con người.

Văn học Việt Nam lấy tính cách con người làm trung tâm của việc miêu tả phản ánh. Thật vậy, theo M.Gorki “Văn học là nhân học”. Điều đó có thể chứng minh rằng đối tượng mà văn học muốn hướng đến đó là tính cách, cảm xúc và hành động của con người trong những điều kiện lịch sử xã hội nhất định.

Có thể thấy, đối tượng của Văn học lấy con người làm trung tâm. Và từ đó mà có thể “phác họa” ra thêm nhiều điều, tạo ra những điều mới mẻ, sáng tạo trong lĩnh vực nghệ thuật thông qua ngôn từ.

1.2. Nội dung

Nội dung của văn học Việt Nam chính là những gì đã trải qua một quá trình trăn trở, dằn vặt, khát khao, hy vọng trong tâm hồn người nghệ sĩ. Điều đó có thể hiểu văn học không đồng nhất hay thống nhất với đối tượng mà nó nhắm đến.

Bởi lẽ phía sau bức tranh hiện thực được tái hiện bằng ngôn ngữ, nội dung của văn học bao giờ cũng chứa đựng những quan niệm, những cái nhìn hay những khát vọng…của người nghệ sỹ về cái đẹp, cái tốt, cái thiện cũng như là những cái xấu, các ác về những triết lý nhân sinh hay một lý tưởng cao cả nào đó được hướng đến. 

1.3. Chức năng

Có nhiều quan niệm, xét nhiều phương diện, chủ yếu qua 3 chức năng sau đây:

Chức năng nhận thức

Văn học phản ánh đời sống xã hội của con người và giúp người đọc hiểu biết về cuộc sống và con người thông qua các tác phẩm. Văn học còn giúp con người tự nhận thức về bản thân mình.

Chức năng giáo dục

Văn học giúp con người hình thành một khả năng nhận biết cái đúng – cái sai, cái đẹp – cái xấu, cái thiện – cái ác…trong cuộc sống.

Chức năng thẩm mỹ

Văn học có chức năng làm thỏa mãn những nhu cầu về cầu về cái đẹp, trau dồi năng lực và thị hiếu thẩm mĩ cho con người.

2. Hình tượng văn học, nhân vật văn học

*
*
*
*
Xác định đề tài của một tác phẩm cần phải xem tác phẩm viết về cái gì

4.1. Đề tài

Là phạm vi cuộc sống mà nhà văn chọn lựa làm cơ sở sáng tác. Để xác định chính xác đề tài của một tác phẩm thì cần phải xem tác phẩm ấy viết về cái gì, vấn đề gì?

Ví dụ: Đề tài thường rất đa dạng: Cỏ cây, chim muông, con người nông thôn hay thành thị, là chiến tranh hay hòa bình…

4.2. Chủ đề – tư tưởng

Chủ đề là những vấn đề chủ yếu hoặc ý nghĩa cơ bản của đề tài hoặc được nhà văn thể hiện trong tác phẩm.

Với tư tưởng trong một tác phẩm được xem là cách nhìn nhận, quan sát, đánh giá của nhà văn đối với một chủ đề hay một đề tài nào đó mà tác phẩm đề cập đến. Cũng có trường hợp tư tưởng và cách giải quyết, là một lối thoát ra khỏi một vấn đề bất lực nào đó mà tác giả muốn hướng đến.

Ví dụ: Chủ đề của “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố là số phận cay đắng của người nông dân trước CMT8. Còn Tư tưởng của “Tắt đèn” thể hiện ở việc lý giải, chỉ rõ những nguyên nhân làm cho cuộc sống của người nông dân trở nên cùng cực, từ đó toát ý nghĩa: phải xoá bỏ cái chế độ bất công người bóc lột người tàn bạo ấy.

4.3. Kết cấu và bố cục

Bố cục là việc dàn dựng, sắp xếp phân bố từng phần, từng đoạn, từng chương của tác phẩm.

Xem thêm: Polymer Dẫn Điện Là Gì, Chất Bán Dẫn Hữu Cơ, Tìm Hiểu Về Polyme Dẫn Điện Và Ứng Dụng

Kết cấu là hệ thống những vị trí, những điểm nhìn để giúp người đọc có thể nhìn ngắm, quan sát cả từ bên ngoài vào bên trong một tác phẩm nào đó. Và nhờ đó mà người đọc có thể tìm kiếm, khám phá ra những cái đẹp, điều hay thông qua hình tượng nghệ thuật được nhà văn sáng tạo ra và thể hiện trong một tác phẩm văn học. 

Văn học đóng vai trò không thể thiếu trong cuộc sống mỗi người. Nhờ có văn học mà tâm hồn con người trở nên đồng điệu, yêu đời, yêu cuộc sống.